اگر ميخواهيد بدانيد شكل محرابي سنگ و اشكال روي آن نماد چيست متن زير را بخوانيد:

*برگرفته از سايت فرش ايران
    در جهان اسلام  سنگ قبرها داراي اشكال متنوعي است كه نمايانگر معماري هر منطقه است. طرح محراب كه اصلا طرحي متعلق به دوران «ميترايسم» است، پس از اسلام، از سده چهارم هجري قمري به بعد بر سنگ مزارها حكاكي شد. محراب مكاني است كه چه پيش از اسلام و چه پس از آن، دريچه اي رو به سوي خدا و حقيقت هستي تلقي مي شده است و كندن تصوير آن بر سنگ قبرها بي ربط نيست.
    در سنگ قبرهاي محرابي ، از نقوش تزييني به ويژه اسليمي و هندسي به صورت متقارن، در تمام سطوح استفاده شده است و از نظر تنوع به سه دسته تقسيم مي شود: نقوش اسليمي، نقوش هندسي و نقوش نمادين يا سمبوليك.
    سنگ قبرهاي محرابي شكل سده نهم هجري قمري ، داراي ويژگي هاي محراب هستند يعني سنگ قبرها داراي دو تا سه طاق نماي تو در تو با قوس هاي مازه دار است و حواشي اول آنها معمولا داراي تزيينات گل برگ اسليمي به شيوه «آژده» است و حاشيه دوم داراي صلوات كبير و بعضا حاشيه سوم شامل حديث يا دعاست و متن وسط به نام متوفي و تاريخ وفات اختصاص دارد. در بعضي از سنگ مزارها از نقش سمبوليك قنديل استفاده شده و در وسط آن كلمه الله نوشته شده است.
    سنگ مزارهاي سده دهم و يازدهم علاوه بر تزيينات اسليمي كه كاملا به صورت متقارن انجام شده از نقوش هندسي نيز برخوردار است و با ظرافت و زيبايي دايره هاي تزييني و گل هاي چند پر كه نماد گردونه خورشيد است بر آنها حجاري شده اند.
    قاب بندي حاشيه، پيشاني، لچك ها و طرح طاق نماي سنگ مزارها و نيز شيوه كتيبه نگارهاي سده نهم با سده دهم و يازدهم كاملا متفاوت است و سنگ مزارهاي سده سيزدهم و چهاردهم نيز از نظر تزيينات سمبوليك ابزار كار كه نشانگر پيشينه متوفي است، از سنگ قبرهاي سده هاي پيشين متمايز است. 
    در مطالعه سنگ هاي مزار نقوش هندسي ويژه اي در تمام سنگ ها حكاكي شده است.
    اين نقوش هندسي عبارتند از دايره، مربع و مثلث. اين تصاوير هندسي كليد رمز عناصر مهمي چون زندگي و رستاخيز پس از مرگ است.
    دايره در اساطير، عرفان و ادبيات شرق پيش از هر چيز نقطه اي است گسترش يافته، سمبوليسم و تفسير نمادين كمال، يكپارچگي و نبود هر نوع تمايز و ناهمگوني و دايره، علاوه بر مفهوم ضمني «ازل»، نمادي از خلاقيت يا خلق هستي نيز هست. همين طور مفهوم ابديت را در خود داراست.
   
    مربع، فيثاغورث معتقد است كه مربع نماينده وحدت گونه ها و نشان دهنده برابري يك چيز با خودش به نحوي بي پايان است و در نتيجه مي تواند نمادي از عدالت قانون نيز تلقي شود. مربع همين طور نمادي است از زمين در برابر آسمان كه دايره شكل است و به عبارت ديگر كمكي از عالم متعالي محسوب مي شود. مربع نمايانگر چهار جهت اصلي جهان يعني شمال، جنوب، شرق و غرب و همين طور چهار عنصر اصلي جهان؛ آب، باد، خاك، آتش، چهار مرحله از زندگي؛ كودكي، جواني، ميانسالي و پيري و چهار فصل؛ بهار، تابستان، پاييز و زمستان و ... است.
   
    مثلث، در جايگاه ها و طرح هاي مختلف مفاهيم متفاوتي دارد. از جمله مثلثي كه رو به بالا باشد نماد آتش و جنس مذكر است و مثلث رو به پايين، نماد آب و جنس مونث است.
    مثلثي كه با خورشيد و گندم در رابطه است نمادي از باروري است.
    نكته قابل توجه اين است كه شكل مثلث در بالاي سنگ گورها و رو به بالا حكاكي شده است. اين مثلث كه صريحا اشاره به بالا دارد نشانگر اين تفكر است كه بازگشت همه به سوي اوست.
    در سنگ گورها علاوه بر نقوش هندسي از عناصر نمادين ديگري نيز بسيار استفاده شده است از جمله: آينه، سرو، دو كبوتر، انار و گل انار، خوشيد، چليپا و ... كه جملگي در ادبيات، عرفان و فلسفه شرق مفاهيم معنوي اي را در بر دارند.
   
    «آينه»، نماد خود بازبيني، عشق جسماني، عشق الهي و ابزار معرفت حق است.
   
    «سرو»، نماد جاودانگي و فناناپذيري روح است.
   
    «خورشيد»، نماد خودآگاهي، بلندپروازي، بالا جويي و نور حق است. همين طور خورشيد، مظهر پدر، برادر، عمو، شوهر، كارفرما، شاه، رهبر و ميهن است.
   
    «دو كبوتر»، در آيين و فرهنگ كهن ايران نمايانگر، پيك و قاصد و در اسطوره هاي كهن ايران، نماد «پيك ناهيد» بوده است. كبوتر از يك سو به دليل ارتباطش با مفهوم ناهيد و از سوي ديگر مظهر مهرورزي با آفروديت (رب النوع زيبايي در اساطير يونان) مفهوم «پيك عشق» را نيز به خود گرفته است.
   
    «انار و گل انار» شبيه به آتشدان آتش مقدس است و از اين لحاظ در فرهنگ ايراني تقديس مي شده است و دانه هاي درون آن نيز يادآور باروري ناهيد بوده است.
   
    «چليپا يا گردونه مهر» از هزاران سال پيش در ايران همواره داراي ارزش هاي ديني، كيفيت درمان بخشي، مفاهيم عاطفي و مردمي، خاصيت پليدزدايي، مايه خوشبختي و سرشار از مفاهيم راز آميز و آسماني بوده است.
    نقش چليپا از ديرباز در ايران، روي جنگ افزارها، كمربندها، زيورآلات، چرخ هاي نخ ريسي، اندام انسان و دام (به صورت داغ)، روي سنگ مزارها، لباس ها، ظروف و ... طراحي مي شد.

نغمه هاي كودكانه

بابام رفته اويجه            آورده مرغ تيجه
مرغگ روونه گشته       بي آشيونه گشته
به حق شاه خوبان        بالا گفته پايينو بردار

                 ***********

هاتگو واتگو ديناري       شونگو پولگو تو داري
احمدو لنگ                 چاروادو لنگ
چيشي ميخوري          آه و دم و دود

                 **********

مشگگ مشگگ حلّاجي     آش ترش ترماجي     
يه من كره قرض داريم        همسايه بد داريم
مشگگ جونم زودي باش    يه من* كره بده پاش
زود زودي بارو وردار            بارو با خروار وردار
گوسفند اومد سر كوه       چوپون ميخواد نون تو*
گوسفند اومد تو درّه          چوپون ميخواد نون و كره
گوسفند اومده تو قاش*     چوپون ميخواد نون آش

من:3 كيلو،   تو:خامه،  قاش:محل استراحت گله

                **********

(منتظر نظرات و ترانه هاي ارسالي شما هستيم)